Kunnen we nog groener worden?

"Duurzaamheid in al zijn facetten heeft altijd een belangrijke rol voor ons gespeeld", zegt CEO Stefan Dräger, verwijzend naar het familiewapen met de woorden 'Lever Schaden as Schimp!' Dit motto, dat 'Liever verlies dan schande' betekent, werd al door de familie bedacht voordat het bedrijf werd opgericht. Het staat sinds 1974 boven de ingang van de bedrijfsexpositie van het hoofdkantoor in Lübeck . "Het is onze belofte en verplichting om liever financiële verliezen te aanvaarden dan onze goede reputatie en het vertrouwen van onze klanten op het spel te zetten. De gedachte om een bedrijfsmodel na te streven zonder genadeloze exploitatie van de planeet was nog nooit zo actueel", benadrukt Dräger. Duurzaamheid is bij Dräger diep in het DNA geworteld en wordt voortdurend op allerlei gebieden gestimuleerd. Dit begint met initiële maatregelen om op elektrische voertuigen over te stappen, gevolgd door uitgebreide digitalisering van toeleveringsketens en inkoop, tot aan de strategie om gebouwen tegen 2045 CO₂-neutraal te maken. Er zijn bovendien talrijke nieuwe ideeën over hoe duizenden producten met minder verpakking toe zouden kunnen en al in de ontwerpfase kunnen worden teruggebracht zodat ze nog milieuvriendelijker en duurzamer zijn.

"Het anders denken begint bij de toeleveringsketens", zegt Daniela Janke van Global Purchasing, Safety Divisie. "We hebben meer dan duizend leveranciers die ons tienduizenden materialen leveren voor onze producten. Hoe goed we onze bedrijfspartners ook kennen, het blijft moeilijk om elke toeleveringsketen volledig inzichtelijk te krijgen." Een belangrijke stap in deze richting was de introductie van een cloudgebaseerd leveranciersplatform. Sindsdien wordt meer dan 75 procent van alle bestel- en logistieke processen met behulp van software afgehandeld. "Dit geeft ons ook de kans om transporten van verschillende leveranciers te bundelen om zo de CO₂-uitstoot terug te dringen", aldus Janke. Er zullen nog meer platformfunctionaliteiten volgen. Het plan is bijvoorbeeld om een gedigitaliseerd leveranciersmanagementsysteem te introduceren dat inzicht biedt in de risico- en duurzaamheidsstatus. Door de invoering van de Duitse zorgplichtwet op toeleveringsketens verzekert de Europese Commissie ook dat bedrijven duurzamer produceren. Bij Dräger moet elke nieuwe leverancier een 'Gedragscode voor zakelijke partners' ondertekenen en akkoord gaan met bepaalde vereisten. Vanaf 2023 moeten alle leveranciers in een jaarlijkse analyse worden beoordeeld op hun potentiële risico en - indien nodig - worden uitgenodigd voor een evaluatie via EcoVadis. Het CSR-beoordelingsbureau is één van de toonaangevende aanbieders op dit gebied en evalueert ook regelmatig Dräger, dat in 2022 de Gold Standard ontving.

De vastgoeddivisie gaat mee in deze verduurzaming. Sinds 2022 werkt een team aan een wereldwijde inventarisatie en strategie om ervoor te zorgen dat de vestigingen van Dräger tegen 2045 CO₂-neutraal zullen zijn op het gebied van elektriciteit en verwarming. "De initiële focus ligt op besparingen en hoe we hernieuwbare energie efficiënt kunnen gebruiken", aldus projectmanager Dirk Schultze wanneer hij zijn missie uitlegt. Die bestaat uit het opstellen van een stappenplan, inclusief concrete aanbevelingen, voor in de nabije toekomst. Schultze benoemt het Dräger-filiaal in Wenen, dat streeft naar een besparing van circa 163 ton CO₂ per jaar dankzij geothermische energie en zonne-energie op het dak. "Wanneer het gebouw klaar is, zal dit het het eerste CO₂-neutrale vastgoed van Dräger zijn."

Duurzaamheid begint bij het ontwerp. Om voor meer duurzaamheid te zorgen in de Safety Divisie is een team gevormd dat de afdelingen Research & Development en Product Management samenbrengt. Tegen het einde van 2023 willen de experts het gehele assortiment aan gasdetectietechnologie, dat bestaat uit vele honderden kernproducten, nader bekijken – en, na een milieuanalyse, de meest belangrijke duurzaamheidseisen in het ontwikkelingsproces verankeren. "We moeten hier voortaan bij elk nieuw product aandacht aan schenken. Draait het allemaal om betere prestaties? Willen we kunststoffen gebruiken die zijn gemaakt van olie of kunnen we met recycleerbare of gerecyleerde materialen werken? Hoe ziet de balans er over de gehele productlevenscyclus uit? Kunnen we onderdelen terugnemen en recyclen?", zo schetst Moritz Haass de talrijke mogelijkheden. Nieuwe benaderingen van het ene product kunnen niet zomaar zonder wijzigingen op het andere worden toegepast, en deze wijzigingen moeten goed doordacht zijn. "Transmitters doorlopen bijvoorbeeld een jarenlange ontwikkelingsfase en blijven dan circa 15 jaar op de markt", maakt de strategisch portfoliomanager duidelijk. "Een ontwerp dat vandaag wordt ontwikkeld, heeft dus al gauw een reikwijdte tot 2040." 

Vergeleken met stationaire gasdetectietechnologie heeft mobiele apparatuur een aanzienlijk kortere levensduur en moet er wat dit betreft rekening worden gehouden met andere aspecten. "Duurzaamheid van een product gaat niet alleen over energiebesparing, maar ook over levensduur en een ontwerp dat reparaties of recycling vereenvoudigt." Haass wijst op twee projecten. "De laatste twee jaar hebben we het aantal geprinte handleidingen en gebruiksaanwijzingen gereduceerd en soms zelfs geheel geëlimineerd. Dit bespaarde ons in 2022 circa 14,5 miljoen vellen papier." Dit komt overeen met een reductie van 70 ton CO₂. De optimistische schatting voor 2023 gaat zelfs uit van 25 miljoen vellen papier (121 ton CO₂). Ideaal gesproken zou er een snelstartpagina moeten zijn met een QR-code die klanten direct naar de informatie leidt. De wetgeving werpt echter beperkingen op voor dit geldbesparende idee. Voor sommige apparaten is bijvoorbeeld de Europese richtlijn voor explosieveiligheid (ATEX) van toepassing, die bepaalt dat gebruiksinstructies bij de producten meegeleverd moeten worden. In een tweede project kijkt het team op vergelijkbare wijze naar een ander aspect, namelijk verpakking. "Je beseft al snel dat er in kartonnen dozen een groot potentieel zit – de implementatie is echter vaak niet zo gemakkelijk. We moet elk product nader bekijken", beschrijft Haass de uitdagende opdracht. Wat is de beste manier om het apparaat in een doos te krijgen, kan het vulmateriaal papier zijn en moet elk onderdeel weer in karton en folie worden verpakt? Hoe is het beschermd tegen trillingen en transportschade? Is het waarschijnlijker dat het in grotere hoeveelheden zal worden gekocht en moeten de apparaten dan echt individueel worden verpakt – of is er een andere manier? Voor sommige producten, zoals de nieuwe HPS SafeGuard brandweerhelm, is een glanzende kartonnen doos met meerkleurendruk al vervangen door een bruine doos met tekst in één kleur. En de omschakeling naar verpakkingen van bruin karton vindt al plaats voor het gehele assortiment veiligheidsproducten.

Tobias Stabenau streeft naar een vergelijkbare aanpak bij medische technologie. Het assortiment bestaat uit zo'n 2.500 producten. Medische apparatuur heeft een nog striktere regelgeving omdat de patiënt moet worden beschermd. Waardoor er wordt verondersteld dat bijvoorbeeld slangen, filters of beademingsmaskers na contact met de patiënt besmet te zijn. Wat inhoudt dat ze moeten worde weggegooid. Onderzoekers in Nederland concludeerden dat een enkele operatie gemiddeld 27 kilo afval genereert, waarvan een groot deel gevaarlijk afval is dat verbrand moet worden. Tegelijkertijd maakt recycleerbare verpakking ongeveer de helft uit van al het plastic afval in ziekenhuizen dat gesorteerd en gerecycleerd kan worden "We moeten eerst vele kleine stapjes zetten om met eenvoudige middelen voor meer duurzaamheid te zorgen, in plaats van het grote geheel aan te pakken", aldus Stabenau. Het is momenteel bijvoorbeeld heel moeilijk om gerecycleerd plastic te gebruiken voor medische verbruiksartikelen. Een pilot die al sinds eind 2022 loopt, is bedoeld om de mogelijkheid te onderzoeken van het recyclen van weggegooide plastic buisjes. "De interesse van klanten in duurzame oplossingen is groot, wat zich ook weerspiegelt in tenders. Duurzaamheidsaspecten waren tot een jaar of drie geleden voor ziekenhuizen nog geen belangrijk punt, maar tegenwoordig zijn ze verplicht", zegt Stabenau. Er zijn nog steeds veel openstaande kwesties, omdat elk land zijn eigen regelgeving heeft. Bovendien is weggooien niet altijd slechter dan hergebruik, als rekening wordt gehouden met de milieubalans van reinigingsprocessen.

Stabenau ziet daarentegen duidelijk potentieel in de logistiek en verpakking van verbruiksartikelen en accessoires. "We leverden vanuit ons hoofdmagazijn in midden-Duitsland veel per luchtvracht naar de rest van de wereld - niet elke 15 jaar één apparaat voor een klant, maar elke één of twee weken vele dozen." Wanneer leveringen van maskers en buisjes echter per schip naar Zuid-Amerika of Azië zouden plaatsvinden, zou de uitstoot aanzienlijk worden beperkt. Vanaf dit jaar hebben bijvoorbeeld filters die tussen patiënten en beademingsslangen worden geplaatst nog kortere productieroutes. Artikelen die eerst in miljoenen in China werden geproduceerd, worden nu in Lübeck gemaakt met materialen uit Duitsland en de rest van Europa. "Door deze verhuizing hebben we de gegenereerde CO₂-uitstoot met ca. 90% teruggedrongen – ongeveer 500 ton per jaar", meldt Stabenau.

Op het gebied van elektromobiliteit loopt Dräger in Nederland het meest voorop. "We hebben onze medewerkers, van management tot buitendienst medewerkeres, vier jaar lang de optie geboden om over te stappen op een elektrische auto", meldt algemeen directeur Robert den Brave. Eén reden hiervoor was het aanvankelijk enorme belastingvoordeel. Ondertussen is dit idee breed aangeslagen, ook omdat je je in Nederland heel goed kunt redden met slechts één acculading. Tot nu toe zijn in het land 124 bedrijfsauto's ingeruild voor elektrische modellen. "We beginnen ook een test met twee elektrische bussen voor buitendienstmedewerkers." Den Brave streeft ernaar dat eind 2023 circa 50% van het 252 bedrijfsauto's tellende wagenpark uit elektrische auto's bestaat. Tegen 2027 zal het Nederlandse wagenpark in zijn geheel zijn omgezet. "Dit is belangrijk", benadrukt Den Brave, "omdat in steden vanaf 2025 zero-emissiezones worden ingesteld en we anders onze klanten niet kunnen bedienen." Hij vervolgt: "We kijken vooral naar zuinige modellen, ongeacht de fabrikant, en bieden daarom ten minste acht verschillende merken aan. Onze leasecoördinator bestelt elektrische auto's vooraf, zonder te weten wie erin zal gaan rijden." De stroomkosten vormen onderdeel van het leasecontract en zijn daarom gedekt. Den Brave schat dat het Nederlandse filiaal met 100 elektrische auto's ongeveer 125.000 euro aan benzinekosten en rond 32 ton aan CO₂-emissies bespaart. In het Duurzaamheidsrapport kunt u meer lezen over deze inspanningen om duurzamer te worden. Deze ingeslagen weg beschrijvende, zegt Stefan Dräger: "Onze leidraad: '"Technology voor het leven", verwoordt onze zorgen uitstekend – het is alleen zo dat we er tot nu toe niet genoeg over hebben gepraat". "Naarmate ons leven koolstofarmer wordt, worden onze dagelijkse werkzaamheden dat ook."