Adembeschermende filters

Deeltjesfilters of partikelfilters bieden betrouwbare bescherming tegen deeltjes en aerosolen, bijv. stof, rookgassen, micro-organismen en virussen. Dit type filter beschikt over een label met de letter P conform de NEN-EN 143-norm en getest op basis van zijn filtratierendement, bekend als deeltjesklasse. De deeltjes- of filterklasse geeft aan hoe efficiënt deeltjes uit de lucht worden gefilterd en geeft een indicatie van de maximale grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling (OEL) tot waar het filter moet worden gebruikt. Meer informatie:

Klasse 1 of P1:

• Deeltjesfilterklasse met de laagste efficiëntie
• Filtert ten minste 80% van deeltjes in de lucht.
• Max. 4x OEL-waarde met zowel half- als volgelaatsmaskers¹
• Beschermt tegen vaste deeltjes die niet specifiek toxisch zijn.
• Te gebruiken voor bijvoorbeeld calciumcarbonaat of zinkoxide

Klasse 2 of P2:

• Deeltjesfilterklasse met middelhoge efficiëntie
• Filtert minstens 94% van de deeltjes (partikels) in de lucht.
• Max. 10x OEL-waarde met halfgelaatsmaskers en 10x OEL-waarde met volgelaatsmaskers¹
• Biedt bescherming tegen gevaarlijke en irriterende deeltjes in de lucht in vaste en/of vloeibare vorm.
• Te gebruiken voor bijv. silica of natriumcarbonaat

Klasse 3 of P3:

• Deeltjesfilterklasse met hoge mate aan efficiëntie
• Filtert ten minste 99,95% van deeltjes in de lucht.
• Max. 20x OEL-waarde met halfgelaatsmaskers en 40x OEL-waarde met volgelaatsmaskers¹
• Biedt bescherming tegen giftige deeltjes in vaste en/of vloeibare vorm.
• Te gebruiken voor bijv. beryllium of nikkel

¹._{Controleer altijd de landspecifieke OEL-aanbevelingen en lokale regelgeving voordat u het filter configureert en gebruikt}

De filterklasse of filtergraad geeft de betreffende absorptiecapaciteit van gasfilters voor specifieke groepen gevaarlijke gassen en dampen aan. Filters in hogere klassen zijn geschikt voor bescherming tegen hogere gasconcentraties in de werkomgeving. Filterklassen worden uitsluitend gebruikt voor gascategorieën A, B, E en K.

Klasse 1:

• Gasfilterklasse met de laagste capaciteit.
• Max. concentratie voor capaciteitstest volgens norm 0,1% per volume (1.000 ppm)
• Max. 30x OEL-waarde met halfgelaatsmaskers en 400x OEL-waarde met volgelaatsmaskers
• Bijv. A1-filter voor organische gassen en dampen

Klasse 2:

• Gasfilterklasse met gemiddelde capaciteit.
• Max. concentratie voor capaciteitstest volgens norm 0,5% per volume (5.000 ppm)
• Max. 30x OEL-waarde met halfgelaatsmaskers en 400x OEL-waarde met volgelaatsmaskers
• Bijv. A2B2-filter voor organische en anorganische gassen en dampen

Klasse 3:

• Gasfilterklasse met de grootste gasfiltercapaciteitr
• Max. concentratie voor capaciteitstest volgens norm 1,0% per volume (10.000 ppm)
• Gebruikelijk gedragen op het lichaam en niet direct op het masker vanwege de aanzienlijke grootte van het patroon.
• Dräger biedt geen klasse 3 gas of combinatiefilters voor halfgelaatsmaskers of motoraangedreven adembescherming

Voor AX-, Hg- of reactor-filters, ontworpen voor meer specifieke toepassingen of minder vaak voorkomende schadelijke stoffen, zijn geen analoge filterklasse-indelingen gespecificeerd. In plaats daarvan hebben deze filtersoorten een gespecificeerde maximale gebruiksduur vanwege technologische factoren die hun respectieve absorptiecapaciteit beperken. De maximale gebruiksduur van de overeenkomstige filters hangt af van de concentratie van de gevaarlijke stof(fen) of, in het geval van reactorfilters, van het niveau van radioactiviteit:

• AX-filters zijn beperkt tot tussen bijv. 20 en 60 minuten gebruik, afhankelijk van de concentratie van de gevaarlijke stof(fen), en uitsluitend goedgekeurd voor eenmalig gebruik
• Hg-filters hebben een maximaal toegelaten bedrijfsduur van 50 uur, goedgekeurd voor hergebruik indien tijdens gebruik de verontreiniging Hg niet aanwezig is
• Reactor-filters hebben over het algemeen geen geformuleerde maximale gebruiksduur, en zijn onderworpen aan nationale voorschriften en landspecifieke stralingsgrenzen

Voor bescherming tegen CO of NO  zijn filters in de vorm van katalysatoren nodig, die zelf niet over retentie- of filtercapaciteit beschikken, maar gevaarlijke gassen zoals koolmonoxide of stikstofoxides door middel van katalyse omzetten in ongevaarlijke reactieproducten. Zodra dit proces in werking is gezet, kan de katalyse niet meer worden gestopt en wordt het filter continu verbruikt. Dienovereenkomstig zijn deze filters niet goedgekeurd voor hergebruik en kunnen ze slechts voor een bepaalde duur worden gebruikt. Combinatiefilters met een CO- of NO-component kunnen hergebruikt worden tenzij de betreffende schadelijke stof tijdens hergebruik aanwezig is, wat hergebruik uitsluit.

• CO-filters zijn uitsluitend goedgekeurd voor eenmalig gebruik en hebben een maximale bedrijfstijd in minuten, bijv. 20 minuten voor een CO 20-filter
• NO-filters hebben beperkte bedrijfstijden afhankelijk van de concentratie van de gevaarlijke stof(fen), en zijn slechts goedgekeurd voor eenmalig gebruik 

Filterclassificatie voor gasfilters en combinatiefilters worden beschreven in de NEN-EN 14387-norm. De filtercapaciteit voor elk filtertype staat vermeld in de betreffende gebruiksaanwijzing van Dräger. Voor combinatiefilters zijn de combinatiewaarden voor zowel filterklassen en hun onderliggende OEL-waarden, filtercapaciteiten en/of filterrendement van toepassing.

Alle soorten ademfilters zijn gemarkeerd met de kleurcodes van de NEN-EN 14 387-norm die in de Europese Unie en andere landen die dezelfde norm hanteren wordt gebruikt. Via kleurcodes kan het type bescherming dat elke filter biedt eenvoudig worden vastgesteld. De kleurcodering op het label van het betreffende filter geeft aan tot welke groep gassen het filter behoort (voor gasfilters of combinatiefilters) en/of welk niveau van deeltjesbescherming wordt geboden (voor deeltjesfilters of combinatiefilters). Volg voor meer informatie onze handleiding voor ABEK-filtercodes:

• 🟫 AX (bruin): Gassen en dampen van organische verbindingen (kookpunt ≤ 65 °C), bijv. methylacetaat, aceton
• 🟫 A (lichtbruin): Gassen en dampen van organische verbindingen (kookpunt > 65 °C), bijv. azijnzuren, acryl
• 🌫️ B (grijs): Anorganische gassen en dampen, bijv. chloor, waterstofsulfide of waterstofcyanide²
• 🟨 E (geel): Zure gassen en dampen, bijv. zwaveldioxide, waterstofchloride en mierenzuur
• 🟩 K (groen): Ammoniak en organische ammoniakderivaten, bijv. hydrazine, methylamine en aziridine
• ⬛ CO (zwart): Koolmonoxide
• 🟥 Hg (rood)): Kwikdampen
• 🟦 NO (blauw): Nitreuze gassen en dampen, inclusief stikstofoxides
• 🟧 Reactor (oranje): Radioactief jodium, inclusief radioactief joodmethaan 
• ⬜ P (wit): Deeltjes/partikels

Multigasfilters voor diverse gassen, of combinatiefilters die extra bescherming bieden tegen deeltjes, beschikken over diverse kleurcodes en een samengesteld label. Een A2B2E2K2-filter heeft bijv. de volgende kleurcode 🟫🌫️🟨🟩, die aangeeft dat het filter zowel tegen gassen en dampen van organische en anorganische verbindingen beschermt als tegen zwaveldioxide, waterstofchloride (zoutzuur), ammoniak en organische ammoniakderivativen. Een A1 P2-combinatiefilter wordt op zijn beurt gemarkeerd met het volgende kleurenschema 🟫⬜ om aan te geven dat het bescherming biedt tegen gassen en dampen van organische verbindingen en tegen deeltjesgevaar.

² _{behalve koolmonoxide, dat wordt gedekt door de aparte CO-categorie}

De keuze van het juiste ABEK-filter moet te allen tijde gebaseerd zijn op een uitgebreide risicobeoordeling. Vooral met de onderstaande factoren moet tijdens het selectieproces rekening worden gehouden:

Voorafgaand aan de risicobeoordeling 

• Stel het type schadelijke stof of schadelijke stoffen vast, bijv. organische dampen, zure gassen of vervuilende deeltjes zoals aerosolen, rookgassen en stof, en kies het juiste type filter. De VOICE database van Dräger is een goed uitgangspunt en biedt informatie over gevaarlijke stoffen en aanbevelingen voor geschikte soorten ademfilters. Tevens kunt u onze Filterkeuzegids raadplegen of advies inwinnen bij een Dräger veiligheidsspecialist.

Verontreiningsconcentratieniveaus 

• Bepaal de concentratie van de gevaarlijke stof(fen) gebaseerd op de risicobeoordeling om de juiste filterklasse te kiezen. Vergelijk het filterrendement voor uw deeltjesfilter (P1, P2 or P3) en/of de nominale capaciteit van uw respectieve gas- of combinatiefilter (Klasse 1, Klasse 2 of Klasse 3) met de concentratie van de schadelijke stof(fen) bepaald op basis van de grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling (OEL). Zo moet voor katalytische gasfilters ook rekening gehouden worden met de maximale bedrijfstijd.

Zuurstofniveaus in de omgevingslucht 

• Zorg ervoor dat het zuurstofgehalte in uw werkomgeving stabiel en voldoende is, d.w.z. altijd ten minste 19,5%. Bij een lagere zuurstofconcentratie in de omgevingslucht is het gebruik van een PAPR niet toegestaan en wordt sterk aanbevolen om onafhankelijke ademluchttoestellen te overwegen, zoals een SCBA, CCBA of een ademluchtlijnysteem.

Deze keuze hangt af van uw individuele gebruikssituatie en mogelijk van het voor uw toepassing gekozen type filter. De meeste ademfilters van Dräger worden geleverd als gepatenteerde bajonetfilters voor half- of volgelaatsmaskers met een twinfilterconfiguratie, of als universele roldraadfilters voor gebruik met half- of volgelaatsmaskers met een enkele aansluiting. 

Enkele specifieke filters voor meer gespecialiseerde toepassingen kunnen slechts verkrijgbaar zijn met een bepaald filteraansluittype, dat op zijn beurt de maskerconfiguratie bepaalt. Voor meer complexe en daardoor zwaardere combinatiefilters wordt het gebruik van een volgelaatsmasker aanbevolen vanwege de betere gewichtsverdeling vergeleken met het gebruik van een halfgelaatsmasker. 

Buiten deze overwegingen bieden beide Dräger filtermontages een aantal unieke voordelen:

Maskerontwerpen met één filter & X-plore Rd40-filters: 

• universele schroefaansluiting voor gebruik met zowel Dräger als externe filters
• eenvoudige filterinstallatieprocedure dankzij ronde schroefdraad
• breed scala aan zowel meer gangbare als zeer gespecialiseerde filters
• robuust aluminium filterhuis voor veeleisende toepassingen

Maskers met twinfilterontwerp en X-plore bajonetfilters: 

• gepatenteerde bajonetsluiting voor exclusief gebruik met Dräger filters
• evenwichtige gewichtsverdeling dankzij twinfilterconfiguratie
• onbelemmerd gezichtsveld dankzij laterale filtermontage
• eenvoudige retrofit van extra deeltjesfilterpads voor gasfilters

Een P3-filter is een type deeltjesfilter (partikelfilter) dat bescherming biedt tegen deeltjesgevaar en aerosolen, bijv. stof, rook, micro-organismen en virussen. De letter 'P' vertegenwoordigt de deeltjesklasse en duidt het type filter aan. Het cijfer '3' na de letter staat voor de filterklasse, die het filtratierendement voor deeltjesfilters aangeeft. Een bijbehorend filter is voorzien van de kleurcode ⬜ voor eenvoudige identificatie. 

P3-filters bieden het hoogste filtratierendement en beschermen het best tegen deeltjesverontreiniging. Zij filteren ten minste 99,95% van de deeltjes uit de omgevingslucht en bieden betrouwbare bescherming tegen giftige deeltjes in de lucht in vaste en/of vloeibare vorm, bijv. schadelijke stoffen zoals beryllium of nikkel.

De letter 'A' op een filterlabel geeft aan dat dit filter beschermt tegen gassen en dampen van organische verbindingen met een kookpunt > 65 °C. De tweede letter 'P' geeft aan dat het filter beschermt tegen deeltjesgevaar. Een A2 P3-filter is daarom een combinatiefilter. Hij biedt gecombineerde bescherming tegen deeltjes en gassen van deze categorie. 

Een bijbehorend filter is voorzien van de kleurcode 🟫⬜ voor eenvoudigere identificatie. Het cijfer '2' achter de letter 'A' staat voor de filterklasse, die de absorptiecapaciteit aangeeft van het gasfilter, terwijl het cijfer '3' na de letter 'P' de betreffende filterklasse aangeeft, die staat voor het filtratierendement van het deeltjesfilter.

De letters 'A', 'B', 'E' en 'K' op een filterlabel geven aan dat het filter bescherming biedt tegen verschillende groepen gasvormige vervuilende stoffen. Een ABEK-filter is daarom een multigasfilter dat bescherming biedt tegen zowel gassen als dampen van organische verbindingen, gelabeld 'A', en anorganische verbindingen, gelabeld 'B', en tegen zure gassen en dampen, gelabeld 'E', en ammoniak en organische ammoniakderivaten, gelabeld 'K'. 

Een bijbehorend filter is voor snelle en eenvoudige identificatie voor deze gascategorieën ook voorzien van de kleurcode 🟫🌫️🟨🟩. De cijfers 1 tot 3 volgen direct op de letters die de filterklasse aangeven, en duiden op de absorptiecapaciteit van een gasfilter, bijv. A2B2E2K2.

De letters 'NR' staan voor de Engelse afkorting Non-Reusable (niet-herbruikbaar) en geven aan dat een deeltjesfilter uitsluitend bedoeld is voor eenmalig gebruik. Het betreffende filter kan uitsluitend worden gebruikt voor de maximale duur van één ploegendienst. Deze classificatie is vastgelegd in de NEN-EN 143-norm.

D letter 'R' staat voor het Engelse woord Reusable (herbruikbaar) en betekent dat een deeltjesfilter voor hergebruik gecertificeerd is. De betreffende herbruikbare filters kunnen daarom meer dan één ploegendienst worden gebruikt. Het filter moet tussen gebruik naar behoren worden opgeslagen, dat wil zeggen goed beschermd tegen vocht en temperatuur. Deze classificatie is tevens vastgelegd in de NEN-EN 143-norm.

Enkele deeltjesfilters beschikken eventueel ook over de letter 'D'. Deze geeft aan dat het filter de optionele dolomietstoftest heeft doorstaan. De testprocedure beoordeelt de prestatie van het filter op het gebied van dichtslibben en zorgt ervoor dat de ademweerstand van het filter laag blijft, zelfs over langere perioden van gebruik en in stofrijke omgevingen. Deze classificatie is vastgelegd in NEN-EN 149.

Een algemene richtwaarde voor de levensduur van het filter of economische levensduur van filters kan niet worden gegeven, omdat de (economische) levensduur sterk afhangt van factoren zoals het betreffende filtertype en de omgevingsomstandigheden, bijv. het type en de concentratie van de gevaarlijke stof(fen), grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling en klimaatgerelateerde factoren zoals vochtigheid en temperatuur. Voor enkele groepen gas- of combinatiefilters inclusief Hg- of AX-filters, of gas- of combinatiefilters met katalysatoren als deel van de filterconfiguratie, bijv. CO of NO, is de economische levensduur beperkt tot een bepaalde periode, die in de betreffende gebruiksaanwijzing wordt aangegeven. Deze filters zijn dus niet goedgekeurd voor hergebruik.

Maskerfilters moeten altijd vervangen worden wanneer één of meer van de onderstaande punten van toepassing zijn: verhoogde ademweerstand voor deeltjes- of combinatiefilters, merkbare smaak of geur bij gas- of combinatiefilters, schade of verontreiniging van het gebruikte filter of het verstrijken van de vervaldatum voor alle filtersoorten. 

De opslagduur van filters kan echter worden vastgesteld, mits de originele verpakking onbeschadigd is en aan de opslagvoorwaarden wordt voldaan. Voor de X-plore Rd40-maskerfilters geeft Dräger vanaf de productiedatum een opslagduur van 6 jaar voor gas- en combinatiefilters en 12 jaar voor deeltjesfilters. Voor de X-plore bajonetfilterserie biedt Dräger een opslagduur van 6 jaar voor alle gas- en combinatiefilters, 12 jaar voor deeltjesfilters, 3 jaar voor filterpads en 4 jaar voor pure-filters, gerekend vanaf de productiedatum.

De levensduur van een adembeschermend filter en de frequentie waarmee een filter vervangen moet worden, hangt af van diverse factoren, waaronder de concentratie van de gevaarlijke stof(fen), de gebruiksduur en het specifieke type ademfilter dat wordt gebruikt (bijv. deeltjesfilter, gasfilter, combinatiefilter). Maskerfilters moeten altijd worden vervangen wanneer één of meer van de onderstaande punten van toepassing is: verhoogde ademweerstand, merkbare smaak of geur, schade of verontreiniging van het gebruikte filter of het verstrijken van de vervaldatum ervan. 

We adviseren u het ademfilter in de volgende gevallen te vervangen:
• Indien u vindt dat u steeds moeilijker kunt ademen³. Dit kan betekenen dat het filter verstopt zit.
• Indien u een schadelijke stof begint te proeven of ruiken⁴. Dit geeft aan dat het filter verzadigd en niet langer effectief is.
• Indien uw filter fysiek beschadigd is of verontreinigd. Vervang het filter onmiddellijk om alle risico's uit te sluiten.
• Indien de vervaldatum van uw filter verstreken is. Vervang het filter omdat de juiste prestaties niet meer worden gewaarborgd.

Onthoud dat het tijdig vervangen van het filter essentieel is voor de bescherming van uw luchtwegen. Volg de richtlijnen van Dräger voor uw specifieke filtertype nauwkeurig op. Deze staan vermeld in de betreffende handleiding.

³ _{is alleen van toepassing op deeltjesfilters of deeltjesfilterende onderdelen van combinatiefilters}
⁴ _{is alleen van toepassing op gasfilters of het gaspatroondeel van combinatiefilters}